دوشنبه, 23 ارديبهشت 1398 ساعت 15:11
کد خبر: 56391

اطلاعات تکميلي

  • رفتار مسئولین از منظر امام علی(ع)؛

توزیع عادلانه بیت المال وظیفه مسئولین جامعه اسلامی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

دکتر ابوالقاسم مردمی- استاد یار دانشگاه و عضو مرکز غیر دولتی ارتقای سلامت اداری

بخش دوم

امام امیرالمومنین علی (ع): لو کان المال لی، لسویت بینهم. فکیف؟ و انما المال؛ مال الله ( خطبه 126 نهج البلاغه)

اگر این مال (دارایی هایی که به لحاظ وظیفه در اختیار من قرار گرفته است) مال شخصی من بود، آن را (هم) بطور مساوی بین مردم جامعه تقسیم و توزیع می کردم در تا چه رسد به اینکه این اموال؛ مال مسلمین (بیت المال) است.
بدانید که بخشیدن این اموال در غیر حق (نابجا) تبذیر و اسراف است.
در منظر امیرالمومنین علی (ع) ثروت و دارایی، اموال و امکانات و منابع جامعه مال الله (بیت المال) تلقی شده و به همه آحاد جامعه تعلق دارد. آن را نه از آن خودش می داند و نه از آن کارگزارش ( منصوبش) که هرگونه که اراده نماید، در آن دخل و تصرف کند (ان هذا المال لیس لی و لا لک ... خطبه 232).
به تعبیر قران کریم اموال (ثروت و دارایی و امکانات و منابع جامعه) مایه استواری و قوام جامعه و انسان هاست (اموال التی جعل الله لکم قیاما ...  آیه 5 سوره نساء) و نشانگر اهمیت تعیین کننده آن در تداوم حیات فرد و جامعه و به مثابه جریان خون در شریان آن است.
 لذا؛ مدیر و حاکمی که از طریق قانون این امکانات در اختیارش قرار گرفته و وظیفه سنگین امانت داری آن را عهده دار شده است، نباید هرگونه تصرف ناصواب و مسرفانه و مترفانه را نسبت به آن روا بدارد که موجب حیف و میل و یا باعث عاطل و باطل ماندن آن شود. بلکه باید با مصرف بجا، مصاب و صحیح؛ همه آنها در فرایند تولید ارزش افزوده قرار بگیرند.
یکی از لوازم با اهمیت چنین کاری این است که این اموال و دارایی ها و منابع در اختیار "سفیهان" و بی خردانی که نه شناخت و آگاهی درست و واقعی نسبت به این منابع و ظرفیت ها دارند و نه راه و رویه بهره وری آنها را می دانند و نه به دنبال بهره گیری از عقل جمعی جامعه هستند، قرار نگرفته و یا قرار داده نشود.
در غیر این صورت مصداق "اضرار" بر اموال مسلمین پیش آمده و ستون فقرات جامعه شکسته شده و در برابر تبعات ناگوار خرد کننده اقتصادی آن، قدرت ایستادگی و مقاومت مردم و جامعه سلب می شود.
از این منظر است که امیرالمومنین علی (ع) اضرار بر اموال مسلمین را روا نمی دارد و می فرماید: "فَاِنَّ اَموالَ المُسلِمینَ لا تَحتَمِلُ الاِضرارَ" اموال مسلمین و بیت المال نباید متحمل ضرر و زیان شود.
در این شرایط است که از منظر آن حضرت (ع) خیانت در بیت المال تلقی شده، حاکم و مدیر خائن به بیت المال، سخت مورد عتاب امیرالمومنین(ع) قرار می‌گیرد؛ جایی که خطاب به کارگزار (منصوب) خود با قسم جلاله می‌فرماید: اگر اطلاع یابم که در بیت المال خیانت کردی آنچنان بر تو سخت می‌گیرم که موهایت بریزد، کمرت خم شود و اعتبار اجتماعی خود را از دست بدهی (و انی اقسم بالله قسما صادقا لئن بلغنی انک خنت من فیء المسلمین شیئا صغیرا او کبیرا لاشدن ... نامه 20)

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395