دوشنبه, 26 فروردين 1398 ساعت 09:54
کد خبر: 55291

اطلاعات تکميلي

  • مدتی بعد از گزارش های هشدار دهنده عصر اقتصاد در خصوص افزایش ساخت مراکز تجاری بزرگ؛

آش شور تجاری سازی صدای اتاق بازرگانی را هم درآورد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصراقتصاد: طی سال‌های گذشته به دلیل مشکلات کلان اقتصادی وضعیت تولید در کشور به‌گونه‌ای رقم خورد که اغلب صنایع به سمت کوچک شدن و یا تغییر کاربری رفته و از چرخه فعالیت خارج شدند. چراکه عدم ثبات در نرخ ارز و سیاست‌های پولی و ارزی توان سرمایه‌گذاری داخلی را تضعیف کرده و ریسک ورود سرمایه‌گذاران خارجی را نیز بالا برد. اما در چنین شرایطی شاهد افزایش روند تجاری سازی به خصوص شهرهای بزرگ هستیم تا جایی که صدای بخش خصوصی نیز در انتقاد از این طرح درآمده است.

طبق آمار بیش از ۳ میلیون واحد صنفی در کشور وجود دارد. این ۳ میلیون واحد صنفی در حالی مشغول به زادوولد در مجتمع‌ها و برج‌های تجاری جدیدالاحداث هستند که نرخ رشد جمعیت، اشتغال و تشکیل خانوار در کشور طی سال‌های اخیر هیچ تناسبی با این تکثیر واحدهای صنفی ندارد.
طبق آمار سرشماری سال 1395 حدود 18 میلیون خانوار شهری در کشور داریم که باید کسب‌وکار اصناف را بچرخانند. به ازای هر هفت خانوار ایرانی یک بنگاه صنفی وجود دارد، درحالی‌که میانگین جهانی به ازای 37 تا 42 خانوار یک بنگاه صنفی وجود دارد. یعنی 5 تا 6 برابر میانگین جهانی در کشور واحد صنفی داریم که عملاً به همین نسبت به گردش واسطه‌گری بیش‌ازحد کالاها دامن می‌زند.
در عین حال به گفته اغلب فعالان بخش خصوصی و اتاق بازرگانی، سرمایه‌گذاری در کشور با مخاطراتی روبروست که اکثریت سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به‌جای تزریق نقدینگی خود به مشاغل و صنایع مولد به سمت مشاغل کاذب و دلالی و واسطه‌گری بروند.
باوجوداین معضلات اقتصادی اما مشخص نیست امنیت در سرمایه‌گذاری چنین پروژه هایی چگونه و از چه مسیری فراهم‌شده است.
طبق فرمایشات مقام معظم رهبری امسال "رونق تولید" نام گرفت تا مردم و مسئولین بدانند برای تقویت تولید از تمام دارایی‌ها و منابع و توان خود باید بهره بگیریم. اما باوجود انواع و اقسام تجاری سازی ها و مجتمع‌های تجاری رنگارنگ در کشور که اغلب نیز برای پرزرق‌وبرق نشان دادن و بزرگنمایی از یک‌سو و تضمین دریافت مبالغ اجاره واحدهای صنفی از سوی دیگر تنها به برندهای خارجی روی خوش نشان می‌دهند چگونه می‌توان این شعار را محقق کرد.
افزودن هزاران مترمربع واحد تجاری به کل واحدهای صنفی توزیعی کشور درحالی‌که طبق آمارهای ارائه‌شده در سال حدود ۲۰ درصد به تعداد واحدهای صنفی افزوده می‌شود هیچ برآیندی به‌جز تقویت فرهنگ مصرف‌گرایی و تضعیف تولیدات داخلی نخواهد داشت.
اگر سرمایه‌های درگیر در تجاری سازی ها مصروف تقویت بنیه مالی تولیدکنندگان و اصلاح زنجیره‌های توزیعی از تولید به مصرف شود، می‌تواند به جهش اقتصادی بزرگی بیانجامد، اما سوداگری صاحبان نقدینگی و سوء مدیریت شهری در سال‌های گذشته، طرحی اقتصاد خوار بنام تجاری سازی را در دستور کار قرار داده است و جالب‌تر این‌که یک کشور مستعد و غنی برای تولید و ثروت سازی به‌جای اینکه همت خود را مانند مالزی، ترکیه، کره، چین و خاور دور، بر تقویت اقتصاد مولد معطوف کند، به رقابت با دوبی و قطر در تجاری سازی می‌پردازد.
این نگرش که یادآور منطق معاویه ابن ابوسفیان در ساخت کاخ سبز شام است، مصداق بارز دو آیه اول سوره مبارکه بقره در قرآن کریم است، که سرمایه‌های ملی را به‌جای آنکه مصروف تولید و اشتغال کند و رفاه عمومی ملت را به ارمغان بیاورد، به اجرای طرح‌هایی برای خودنمایی و رقابت‌های اشرافی می‌کند.
این اقدامات تا جایی ادامه یافت و انقدر این آش شور شد که صدای بخش خصوصی را هم درآورد.

تجاری سازی با هدف سرپوش گذاشتن بر فعالیت های نامعلوم

نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با انتقاد به تجاری سازی در ایران  می گوید: پیش از هر چیز نبود شفافیت کامل در اقتصاد، خود را در گسترش فروشگاه‌های بزرگ نشان می‌دهد. ما در سال‌های اخیر دیده‌ایم که برخی افراد یا شرکت‌ها و سازمان‌هایی که وضعیت نامعلومی داشته‌اند، برای پوشش فعالیت‌هایشان به ساخت این فروشگاه‌ها اقدام کرده‌اند که بسیاری از این طرح‌ها به دلیل مشکلات قضائی متوقف شده‌اند.

تجاری سازی

حریری ادامه داد: در کنار آن، تجاری سازی در تمام جهان به عنوان مرکز خرید طبقه متوسط شهری محسوب می‌شوند و این تلقی که در آنها کالاهای لاکچری یا برندهای خاص عرضه می‌شود اشتباه است، زیرا در تمام جهان برندهای لاکچری کالاهای خود را در فروشگاه‌های خاص خود عرضه می‌کنند و این طبقه متوسط است که نیازهای خود را از طریق فروشگاه‌ها و برندهای متوسط تأمین می‌کند.

گسترش تجاری سازی توجیه اقتصادی ندارد

به گفته این فعال اقتصادی، با توجه به اینکه طبقه متوسط شهری ایران در دو دهه گذشته با فشارهای اقتصادی جدی رو به رو بوده و توان خرید خود را از دست داده است، عملاً تجاری سازی از رونق افتاده‌است زیرا امروز هزینه خرید حتی از یک برند معمولی برای قشر متوسط گران تمام می‌شود و عملاً گسترش آنها توجیه ندارد.
حریری در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به کاهش استقبال از تجاری سازی در بسیاری از شهرهای ایران، بیان کرد: امروز این سوال مطرح است که با وجود از دست رفتن قدرت خرید اصلی‌ترین طبقه هدف در تجاری سازی چرا هنوز برنامه‌های توسعه و ساخت فروشگاه‌های جدید ادامه دارد؟ از این رو به نظر می‌رسد تا زمانی که یک تحول جدی در اقتصاد ایران رخ ندهد، عملاً بسیاری از فروشگاه‌های بزرگ با استقبال جدی مواجه نمی‌شوند. در کنار آن نگاه محدود کننده‌ای که به واردات در اقتصاد ایران وجود دارد، عرضه کالاهای برند در این فروشگاه‌ها را نیز با محدودیت مواجه کرده است.
نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین معتقد است که تجاری سازی (فروشگاه‌های بزرگ) چه در کشورهای توسعه یافته و چه در اقتصادی مانند ایران سرنوشت مبهمی دارند و نمی‌توان از شکوفایی آنها سخن گفت.
مجیدرضا حریری ، اظهار کرد: اصلی‌ترین نقطه رشد و توسعه تجاری سازی در جهان در قرن ۲۰ و در کشور آمریکا رخ داد و برای دوره نسبتاً طولانی توانست بخش قابل توجهی از تمرکز اقتصاد خرده فروشی را به خود اختصاص دهد.
وی ادامه داد: پس از عبور از این دوره عملاً حرکت رو به رشد تجاری سازی در کشورهای توسعه یافته متوقف شد و طرح‌های توسعه کلانی که پیش از این وجود داشت ادامه پیدا نکرد.
به گفته وی در حال حاضر در کشورهای توسعه یافته، تجاری سازی جای خود را به فروش آنلاین در فضای مجازی داده‌اند و به نظر می‌رسد دوره فعلی، محل اصلی مانور این نوع از فروشگاه‌ها خواهد بود.
نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با بیان اینکه امروز اصلی‌ترین حوزه تمرکز تجاری سازی در کشورهای نوکیسه است، تصریح کرد: امروز اصلی‌ترین توسعه این فروشگاه‌های بزرگ در کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس یا کشوری مانند چین دیده می‌شود. اصلی‌ترین شباهت اقتصادی این کشورها، درآمدزایی قابل توجه آنها در دهه‌های گذشته بوده که باعث شده آنها به فکر حرکات عجیب اقتصادی و زدن رکورد در ساخت برج‌ها یا فروشگاه‌های بزرگ باشند. از این رو امروز تمرکز تجاری سازی به کشورهای در حال توسعه انتقال یافته است.
براساس آمارهایی که در سال‌های اخیر ارائه شده تعداد فروشگاه‌های بزرگ در دست ساخت در ایران به طور قابل توجهی افزایش یافته است. با توجه به اینکه یکی از اصلی‌ترین تمرکز تجاری سازی ارائه محصولات برندهای مختلف به شمار می‌رود، بالا رفتن هزینه کالاهای وارداتی و افزایش نرخ ارز باعث شده تنوع محصولات در این فروشگاه‌ها کاهش پیدا کند.
در اقتصادهای آزاد دنیا با توجه به محدودیتی که در نقش دولت وجود دارد، عملاً دخالتی در توسعه یا کاهش تعداد این فروشگاه‌های بزرگ صورت نمی‌گیرد.

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط