چهارشنبه, 08 اسفند 1397 ساعت 08:38
کد خبر: 53878

مزیت اقتصادی زندگی در ایران چیست؟

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

علی پاکزاد

از زمانی که آفت مبنا قرار دادن هزینه فرصت به جای یارانه های فرضی دامنگیر اقتصاد ایران شد، مردم، بدهکار زندگی در ایران شدند. وقتی عنوان می شود بنزین ارزان تر از کشورهای همسایه است با مبنا قراردادن قیمت دلار در این محاسبه مردم را بدهکار نظام اقتصاد کشور می کند؛ بدهی که مردم هیچ نقشی در تعیین مبنای آن یا همان نرخ دلار ندارند.

بازار ارز در ایران بازاری انحصاری است که بخش اعظم آن در اختیار دولت ها و شرکت های خصولتی بوده و سهمی هم تجار عمده غیر دولتی از آن دارند؛ در این میان مردم، تنها مصرف کننده بخش کوچکی از این بازار هستند. در سال 97 شاهد بودیم خصولتی ها و تجار با عدم تمکین از بانک مرکزی نرخ ارز را به یکباره تا 18 هزار تومان افزایش دادند و واکنش دولت در مقابل آنها ارز 4200 تومانی و بگیرو ببندهای رخ داده در بازار بود که در نهایت بخشی از جهش را جبران کرد و در پی این اتفاق به ناگهان عنوان شد یارانه پنهان در بودجه به 900 هزار میلیارد تومان رسیده است!
اما هیچ کدام از کسانی که بر این گذر تاکید یا بر مبنای آن تحلیل می کنند، به مبانی محاسبه این ارقام نجومی اشاره ای نمی کنند یعنی همان نکاتی که در سطور قبل به گوشه ای از آن اشاره شد.
از سوی دیگر وقتی با این مبنای غلط مردم را بدهکار جلوه می دهیم متوجه نیستیم غیر از آن که نظام اقتصادی کشور را به سمت خام فروشی و ناکارآمدی هدایت کرده ایم، سرمایه اجتماعی را نیز تضعیف می کنیم زیرا اگرچه شاید روی کاغذ این نوع استدلال برای کارشناسان و مسئولان جذاب باشد ولی در فضای واقعی اقتصاد به معنای تهدید دائمی دارایی مردم است و این بزرگ ترین لطمه را به سرمایه های اجتماعی وارد کرده و به مردم می فهماند هرقدر کار کنند بازهم بدهکارند، هرچه بکارند در توفان تورمی بی ارزش می شود و هرچه تلاش کنند بازهم به زیر خط فقر هل داده می شوند.
در چنین شرایطی مردم از خود می پرسند زندگی در ایران برایشان چه مزیت اقتصادی دارد؟ و متاسفانه مسئولان و سیاستگذاران اقتصادی کشور که غرق در جداول و ارقام خیالی خود به مدل سازی های تخیلی مشغولند از واقعیت های تلخی که به معاش مردم تحمیل می کنند هیچ تصور ملموسی ندارند.
ساده ترین مثال این وضعیت را می توانیم در دوران جنگ پیدا کنیم؛ در آن دوران برخلاف ادعای تحلیلگران حامی تضعیف پول ملی و بدهکار نمایی مردم، در شرایطی که تثبیت قیمت ارز در یک ساختار غیر مبتلا به مفاسد امروز طلایی ترین دوران صنعت را به دنبال داشت، یکی از تنها مجموعه های به نسبت کامل در مورد اقتصاد جنگ، کتابی است به همین نام که توسط دکتر فرهاد دژپسند، وزیر فعلی اقتصاد کشورمان در اواسط دهه 80 منتشر شد؛ در این کتاب مزایای نظام مدیریت شده ارزی و مقابله جدی با فساد برای بخش مولد اقتصاد به خوبی تحلیل شده است؛ البته باید آن دوران را با مقتضیات جنگی مورد بررسی قرارداد ولی به هر حال بسیاری از تولیدکنندگان در آن دوران به دور از دغدغه ناشی از بحران نقدینگی یا کاهش های غیر قابل کنترل سرمایه درگردش برای تولید امکان برنامه ریزی داشتند، مسائلی که امروز به رویا تبدیل شده است.
به هر شکل، آنچه در تحلیل هایی که در رابطه با قیمت حامل های انرژی بر ضرورت افزایش قیمت تاکید دارند بی توجهی به دو موضوع کاملا مشهود است، نخست معاش مردم و تعریف مزیت اقتصادی برای زندگی در ایران، دوم عوامل موثر از ایجاد هزینه فرصتی که ایشان آن را بار ارقام نجومی یارانه می نامند و تلاش دارند تنبیه مردم را در رابطه با موضعی که هیچ نقشی در ایجادش ندارند رنگ و لعاب علمی بدهند.

 

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395