چهارشنبه, 24 بهمن 1397 ساعت 08:34
کد خبر: 53305

"فریدمن ایسم"یا دلواپسی نئوکلاسیک های وطنی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

علی پاکزاد

«قیمت گوشت گواه بی‌اثر بودن ارز ۴۲۰۰تومانی است» منظور گوینده این است: «چون گوشت با ارز 4200 تومانی ارزان نشد، تخصیص ارز ارزان برای تامین مایحتاج عمومی به کل اشتباه است».

 این گذاره ای است که به تازگی از سوی یکی از از نورسیده های نئو کلاسیک وطنی ، یک منطق غلط را با به کارگیری یک استدلال از پایه بی ارتباط اثبات می کند و با به کار گیری تشبیهات عامیانه به شکلی عمل می کند که همه باور کنند درست می گوید. این هنر را در ادبیات اقتصادی به «فریدمن» منتسب می کنند، اقتصاددانی که اقتصاد دولت «کودتایی پینوشه» مدیون توصیه های او بود.
این مقلدان «بوکانن» و «فریدمن» به بازار ارز اصالت مطلقی قائلند و برای سامان بخشی بازار سوداگرانه ارز ، هیچ ارزشی برای مدیریت عمومی کشور و مشقت های مردم قائل نبوده، هر اقدامی که آرامش بازار ارز را تحت تاثیر قرار دهد محکوم میکنند.
اما قبل از آنکه به منطق پایه ای که غیر مستقیم با چنین روشی مورد حمایت قرار می گیرند بپردازیم به اشتباه اصلی این گذاره می پردازم تا اثبات کنم این گذاره به خودی خود تا چه حد اشتباه است و بعد به این نکته می پردازم که با این غلط خوانی اقتصادی چه سیاستی دنبال می شود.
اول اینکه شرایط کشور در سال جاری با التهاب نرخ ارز به خودی خود از تعادل خارج شده ، اگر دولت این میزان تخصیص ارز 4200 تومانی را برای تامین مایحتاج صورت نمی داد امروز شرایط معیشتی مردم به مراتب بدتر و بحرانی تر می شد. دوم آنکه بازاری که در اثر تنش ارزی از تعادل خارج شده وعوامل موثر برآن کاملاروانی است را نمی توان با فرمول های عادی عرضه و تقاضا به تعادل بازگرداند . گرچه بعضی از مسئولان پروتئینی کشور ادعای تعدیل بازار را دارند، اما کل این اقدامات اقتضایی و خارج از استدلال اقتصادی است.
اما نکته سوم و مهمتر که انتظار داشتیم یک مدعی دانش  اقتصادی باید بدان توجه میکرد و در حد صندوقدار یک مغازه قصابی نظر نمیداد این که :استفاده از ارز در ایجاد تعادل در بازار فقط دریافت و پرداخت ارز نیست، بلکه هر سیاستی که از نرخ ارز برای اصلاح قیمت ها و تعدیل بازار ها صورت می گیرد باید در یک زنجیره اقدامات ضروری و تکمیلی آن ارزیابی شود. آیا در اصلاح بازار گوشت که از مرتع، تامین علوفه و خرید دام و کشتار و توزیع و کنترل واردات و صادرات گوشت ،مدیریت صحیحی اعمال می شود؟
شاید از نظر فریدمنیست های وطنی نرخ ارز به تنهایی اعجاز کند، اما واقعیت این است که در اقتصاد بهم پیوسته کشور هر عمل جزیره ای محکوم به شکست است. به همین دلیل از یک مدعی اقتصاد دانی  انتظار می رفت به جای بهانه گیری برای کینه جویی نسبت به ارز 4200 تومانی به مجموعه اقدامات دولت در حل مشکل گوشت می پرداخت تا معلوم شود نقص در مدیریت دام و نظام توزیع متهمان ردیف جلو تر از نرخ ارز است.
در عمل اگر بخواهیم سیاستی را در دولت شکست خورده بدانیم، آن سیاست به طور قطع تخصیص ارز 4200 تومانی نیست؛ بلکه گره زدن تمامی ارکان اقتصاد به نرخ ارز است که بنابر دیدگاه نئوکلاسیک های وطنی توصیه شد. روندی که متاسفانه دولت سازندگی پایه گذاری شد و تا امروز با انواع فشارها و ترفندها در تمامی دولت های بعدی تداوم یافت. نتیجه روند فوق این است که اقتصاد ایران در مقابل تمامی تنش های ارزی خلع سلاح شده و هر نوسان کوچک ارزی به سونامی قیمتی منجر می شود که کوچکترین منافذ اقتصاد ملی را متاثر می سازد.
نتیجه آنکه نرخ ارز در بازار گوشتی که 90درصد عرضه آن در داخل تولید می شود را تحت تاثیر قرار می دهد؛ زیرا با سیاست غلط نئوکلاسیک های وطنی دامداران هم دریافته اند وقتی دلار گران می شود همه چیز گران می شود و ایشان باید به ازای کالایی که می فروشند، مطالبه بیشتری داشته باشند و این مطالبه در فضای متشنج روانی با ضرایب هندسی در تمامی قیمت ها تکثیر می شود.
متاسفانه این روزها شباهت های عجیبی بین نحوه استدلال دلواپسان ضد برجامی و ضد FATF و نئو کلاسیک های فریدمنیستی وطنی دیده می شود ، که از هر تعبیر و متلک و کنایه ای برای اثبات مدعای خود استفاده می کنند، از جمله  قصد دارند از منطق آزاد سازی نرخ ارز به هر قیمت دفاع کنند؛ ولی اگر از ایشان راه حلی درخواست شود در تمامی مسائل اقتصادی تنها به دست نامرئی بازار متوسل شده و توصیه به رها سازی می کنند.
اما این دکترین تک نسخه حاضر به اعتراف نیست که رها سازی بارها در اقتصاد ایران آزموده شده و هر بار تولید و اقتصاد مولد قربانی بوده و در مقابل افزایش سهم غیر مولدها از اقتصاد ملی را به دنبال داشته است. ولی بازهم نمایندگان این تفکر انتزاعی به تکرار سخنان و توصیه های قبلی خود پرداخته و با به کارگیری گزاره های نامربوط تلاش در توجیه اغلاط ذهنی خود می کنند و جالب آنکه زمانی هم که با نتایج سیاستهای توصیه شده خود مواجه می شوند با مغالطه ، مجریان را متهم می کنند که آنچه به اجرا گذاشته شده، هیچ ربطی به توصیه های ایشان نداشته است!

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395