شنبه, 05 بهمن 1398 ساعت 08:48
کد خبر: 66589

شهرهای ایران تاب‌آور نیستند

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 کارشناسان عدم‌تعادل و توازن جمیعتی، عدم دقت لازم در تهیه طرح‌های توسعه و عمران شهری، نظارت ناکافی و اجرا نشدن قوانین و الزامات تعیین شده را برخی از موانع پیش‌روی تاب‌آوری شهرها برمی‌شمارند و بر این باورند که شهرهای ایران تاب‌آور نیستند.

محمد شکرچی‌زاده، رئیس مرکز تحقیقات، راه، مسکن و شهرسازی در یک میز گرد در وزارت راه در خصوص تاب‌آوری شهرها می‌گوید: تاب‌آوری مربوط به ایران نیست و در دنیا به دلیل صنعتی‌شدن و تغییراتی که در فرآیند روابط انسانی پیش آمده، شاهد تجمع جمیعتی در کلانشهرها هستیم. در شهر تهران ۱۷درصد جمعیت در یک درصد مساحت کشور متمرکز هستند که این تجمع جمعیتی به همراه عوامل خطرزا می‌تواند تاب‌آوری شهرها را با مشکل مواجه کند.
به گفته شکرچی‌زاده، تاب‌آوری بدین‌معناست که در مواقع بحران، شهرها در مدت زمانی مشخص و در فاصله کوتاهی از بحران خارج شده و به شرایط عادی بازگشته و یا حتی در شرایط ایده‌آل بعد از طی بحران، شرایط بهتری پیدا کنند. موضوع ارتقای تاب‌آوری شهرها موضوعی مورد وفاق جامعه بین‌المللی است و در مجموع در حال حاضر، شهرهای ایران وضعیت مناسبی از نظر تاب‌آوری ندارند و باید این موضوع در اولویت بیشتری قرار بگیرد. البته اقدامات مناسبی در دست پیگیری است که کافی نیستند و باید تقویت شوند.
وی هچنین بر این باور است که برخی از موانع پیش‌روی ارتقای تاب‌آوری شهرها محدودیت بودجه‌ای دستگاه‌ها و سازمان‌هاست. بدین معنا، یکی از چالش‌های مدیریتی کشور، اولویت‌ندادن به ارتقای تاب‌آوری و کاهش خطرپذیری از سوی دستگاه‌ها به دلیل محدودیت منابع مالی است.
علی بیت‌اللهی، رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات نیز در این میز گرد گفت: بر اساس آخرین آمار، از ۲۳ میلیون واحدمسکونی حدود ۱۰ میلیون واحد مسکونی بدون‌اسکلت هستند و در بافت‌های فرسوده کلانشهرها و حاشیه شهرها از جمله تهران، از مجموع یک میلیون و ۱۰۰ هزار پلاک ساختمانی، حدود ۲۵۰ هزار پلاک ساختمانی در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد قرار دارند. همچنین، حدود ۶۰ درصد پلاک‌های ساختمانی علاوه بر تعریف فرسودگی ناپایدار هستند و مقاومت لازم را در برابر مخاطرات ندارند.
به گفته بیت‌اللهی، در عین حال، عدم نظارت صحیح بر ساخت وسازها از دیگر موانع ارتقای تاب‌آوری است. به همین دلیل، برای تاب‌آوری چهار ویژگی پایداری سیستم، چالاکی سیستم، ظرفیت جایگزینی سیستم، و ساختار سازمانی را باید ملاک عمل قرار دهیم.
وی همچنین در خصوص راهکارهای موجود نیز اظهار کرد: از جمله راهکارهای ارتقای تاب‌آوری، کاهش ریسک است. قانون جدید مدیریت بحران و توجه به آن می‌تواند بخش عمده‌ای از مشکلات را در خصوص تاب‌آوری کاهش دهد. همچنین با تلاشی که در وزارت راه و شهرسازی برای تغییر وضعیت در بافت‌های ناکارآمد در حال انجام است به نظر می‌رسد آینده روشنی برای ارتقای تاب‌آوری، پیش‌رو باشد. در دولت یازدهم اقدامات و آگاهی‌رسانی‌های خوبی در خصوص تعیین حریم گسل ها و تصویب و ابلاغ و اطلاع‌رسانی آنها، همچنین در خصوص موضوع فرونشست انجام شد. اما آنقدر بار امانت بزرگ است که نیازمند همکاری بیشتری در این خصوص هستیم. همچنین، یکی از نقص‌های موجود، ناکارآمدی نظارت است. بدین معنا باید بازنگری در وظایف شهرداری‌ها و بازنگری عمده در سیستم نظارت انجام شود.
در ادامه شکرچی‌زاده نیز در خصوص راهکارهای موجود برای بهبود تاب‌آوری گفت: حوادثی که در چهارسال اخیر رخ داد، نشان داده که شهرهای ما وضعیت نامناسبی دارند. باید از اختیارات قانونی خود استفاده کنیم تا بیش از این برای شهرها و مردمان ساکن در آنها خطر ایجاد نشود. بدین معنا در موضوع مدیریت ریسک چندین مورد را ملاک‌عمل قرار دهیم. اول آنکه ریسک‌های موجود را کم و از ایجاد ریسک جدید جلوگیری کنیم. در عین حال، مقاوم‌سازی را در بافت‌های ناکارآمد پیگیری کنیم که اینکار در وزارت راه و شهرسازی به عنوان اولویت در حال انجام است.
وی ادامه داد: بخشی از راهکارهای مرکز برای ارتقای تاب‌آوری تهیه و تدوین پهنه گسل های اصلی برای برخی از شهرها و استان ها از جمله تهران، تبریز، کرمان و مشهد است. در مطالعاتی که انجام شده، مشخص شده که حدود ۸۰ کیلومترمربع از شهر تهران که ۹ درصد مساحت این شهر را شامل می‌شود در پهنه گسل‌های اصلی قرار دارد که ساختمان‌های پراهمیت واقع در پهنه‌های پرخطر شناسایی و از جمله به وزارت بهداشت برای مقاوم‌سازی و جلوگیری از توسعه بیمارستان‌ها اعلام شده است.
رئیس مرکز تحقیقات، راه، مسکن و شهرسازی افزود: ابلاغ ممنوعیت ساخت و ساز روی حریم گسل‌ها از دیگر راهکارهای ارتقای تاب‌آوری است که رعایت آن از سوی تمامی دست‌اندرکاران الزامی است.
شکرچی‌زاده در ادامه اظهار کرد: 13 سال گذشته نقشه‌های جایکا، وضعیت گسل‌های تهران را مشخص کرده بود اما به دلیل عدم‌هماهنگی بین دستگاه‌ها، در این خصوص اتفاق‌نظری حاصل نشد و مطالعات به فراموشی سپرده شدند. با ممانعت از ساخت و ساز جدید و عدم توسعه در پهنه گسل‌های اصلی گامی بلند برداشته خواهد شد. همچنین علاوه بر مقاوم‌سازی باید با دادن آگاهی به مردم و شهروندان و همچنین مسئولان، کاری کنیم که مردم در هنگام بحران آگاهی لازم را برای مواجه با آن کسب کنند.
وی با بیان این که اگر بخواهیم به تاب‌آوری برسیم باید روی موضوعات آموزش‌های عمومی، تقویت انجمن‌های مردم‌نهاد، موضوع راه‌های دسترسی، فعالیت کنیم، افزود: ازدحام جمعیت می‌تواند در مواقع بحران راه های دسترسی را محدود و یا مسدود کنند که این مهم می تواند با آگاهی دادن به عموم شهروندان، حل و فصل شود.
شکرچی‌زاده در خاتمه اظهار کرد: مجموعه‌ای از این اقدامات در رابطه با تاب آوری احصا شده است و سازمان مدیریت بحران راه‌های دسترسی را در مواقع بحران به صورت تئوری درآورده است و پایگاه‌هایی را ایجاد کرده تا در مواقع بحران آنجا به امدادرسانی مبادرت کنند. اما در عین حال، تا نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم.

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395