یکشنبه, 01 دی 1398 ساعت 13:09
کد خبر: 65450

لکه نفت از بودجه پاک نمی‌شود

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

هاتف فرج اللهی

سالهاست که از اقتصاد دانان تا سیاست مداران، شعار جدایی بودجه از درآمد های نفتی در کشور شنیده می شود. اما همه می دانیم که این مساله برای تحقق، نیاز به زیرساخت هایی دارد که در کشورمان فراهم نیست.

حدود صد سال پیش عصر نفتی ایران آغاز شد و تا جایی ادامه پیدا کرد که صادرات نفت به عنوان اصلی ترین درآمد کشور در نظر گرفته شد.
اما آن زمان ها حرفی از تحریم و کم شدن ارزش نفت و انرژی های تجدیدپذیر و این سودا ها نبود و هر کس که نفت داشت به راحتی در بازار می فروخت.
پس از انقلاب اسلامی اما ایران بارها تحت تحریم قرار گرفته است و اقتصادی که تک محصولی و وابسته به نفت است، بدون شک تحریم پذیری اش هم قابل توجه مخالفان قرار می گیرد.
حالا اما فشار چندباره تحریم ها موجب شده است که دولتمردان به این فکر بیافتند که بودجه را از نفت خالی کنند.
اما این ادعا بیش از آن که جنبه عملیاتی داشته باشد، به یک روند تبلیغاتی شباهت دارد.
بودجه کشور در سال های اخیر با هزینه های بسیار جدی رو به رو شده است. از این رو هر روز باید درآمدهایش را بیشتر کند. در این شرایط دیده می شود که فرارهای مالیاتی از اشخاص تا نهادهای حاکمیتی که شرکت های بی شماری را مدیریت می کنند، بی داد می کند و این مساله می تواند نیازهای بودجه را به درآمدهای نفتی تشدید کند.
همه کشورهای دنیا قواعد مالی دارند، به خصوص کشور هایی که برای درآمدهایشان به منابع طبیعی وابسته هستند. این قواعد در کشور ما نیز از سیاست های چرخه ای پیروی می کند. به این صورت که درآمد هایی که کسب شده اند خرج می شوند و درآمد های جدید برای هزینه های جدید در نظر گرفته می شوند.
در ایران سیاست های چرخه ای این طور است که نفت را می فروشیم و با پول آن هزینه های کشور را می دهیم. جدا شدن از این وضعیت نیاز به اجرای سیاست های ضد چرخه ای دارد. مثلا صندوق توسعه ملی می توانست گزینه خوبی برای این سیاست های ضد چرخه ای باشد و پس انداز پول فروش نفت در این صندوق می توانست به توسعه زیرساخت های تولیدی و جدا شدن از درآمدهای نفتی کمک کند.
اما نگاه به بودجه نشان می دهد که صندوق توسعه ملی هم از کسری شدید بودجه و تراز عملیاتی منفی بودجه جان سالم به در نبرده است و دیگر توان بالایی ندارد. صندوق ذخیره ارزی هم اوضاع مشابهی دارد. از طرفی هم توسعه بخش تولید در سال های پردرآمد نفتی انجام نشده است و اکنون منبعی برای صادرات و کسب درآمد وجود ندارد که بتواند جایگزین درآمدهای نفتی باشد.
حالا که جایگزینی برای درآمدهای نفتی نداریم، صحبت در خصوص این مساله می تواند لباسی توخالی باشد از اقدامی که سال ها پیش باید انجام می شد.
لکه نفت از بودجه ای که سال ها دچار غفلت از توسعه بخش تولید است به سادگی و در زمانی کوتاه پاک نخواهد شد، مگر این که تحت برنامه ای بلند مدت صورت گیرد.
 
 
 
 

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1399