دوشنبه, 01 مهر 1398 ساعت 09:14
کد خبر: 61986

تجارب اقتصاد جنگ ضامن پیروزی در جنگ اقتصادی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بررسی چگونگی مدیریت بحران‌ها در كشورها، می‌تواند برای سیستم های مدیریتی مفید و ضروری باشد. جنگ یكی از این بحران‌ها است كه تا به امروز كشورهای متعددی را درگیر ساخته است. بررسی مدیریت جنگ‌ در كشورهای جهان ، تجربه‌ های موفق و ناموفق متعددی را آشكار می‌كند. برای نمونه جمهوری اسلامی ایران یكی از طولانی ترین جنگ‌های جهان معاصر را تجربه كرده است. در این میان نوع مدیریت و فرماندهی این جنگ حقیقتی بارز و غیر قابل انکار است که باید به عنوان ذخیره‌ای ارزشمند برای نسل‌های آینده به یادگار بماند.

یكی از اقدامات نادرست و به معنای واقعی كلمه ظالمانه كه توسط برخی صورت می‌گیرد ، این است كه در مواقعی كه بحث طرح تجربیات دفاع مقدس مطرح می‌شود به جای توجه به اندیشه‌ و اراده‌های پاك و مخلصانه در دوران دفاع مقدس، مطرح می‌كنند كه شما با بازخوانی دفاع مقدس به دنبال برگرداندن اقتصاد ایران به دوران كوپنی هستید. در حالی كه در دوره جنگ مشكلات كشور بیش از ده برابر الان بود و امكانات ارزی كشور یك چهارم وضعیت فعلی موجود بود چرا هیچ كدام از این بحران‌های فعلی در حوزه اقتصاد كشور مشاهده نشد؟
با كمال تأسف به دلایل گوناگون، تلاش‌های مناسبی برای بهره‌گیری از تجربیات اداره اقتصادی در دوران دفاع مقدس صورت نگرفته است و به علت اینکه قوه یادگیری جمعی ما ایرانیان به شدت ضعیف است این مجموعه تلاشی در جهت رفع این ایراد و بازخوانی تجربیات موفق آن دوران است. واقعیت این است که تجربه اقتصاد ملی در آن دوران خاص استثنایی و منحصر به فرد است و همچنان می‌تواند منشأ الهام و راهنمای خوبی برای نظام‌های پژوهشی، اجرایی و اداری كشور باشد.
بدین جهت به مناسبت هفته دفاع مقدس بر آن شدیم تا تجربه موفق مدیریت در این سال ها را از زبان مسئولان وزارت بازرگانی مکتوب کرده تا به نحوی عبور از این مقطع تاریخى را که خود عرصه جدیدى از رویارویى غرب با انقلاب اسلامى است، مستند سازیم.
 

کشور در شرایط فعلی به مدیران لوکس نیاز ندارد

حسن عابدی جعفری، وزیر بازرگانی دوران دفاع مقدس در خصوص پاکدستی و مردمی بودن مسئولان دولتی در دوران دفاع مقدس می گوید: تمام مدیرانی که در کابینه نخست وزیر دوران دفاع مقدس فعال بودند پاکدست، صادق و مردمی عمل می کردند و اگر این افراد وارد بدنه دولت شوند باعث ایجاد فساد گسترده و سازمان یافته در کشور نمی شوند. در حال حاضر شرایط کشور به صورتی است که در میان این بده بستان ها، افراد پاکدست و صادق هم فریب می‌خورند، اعتقاد بنده این است اگر شرایطی مهیا شود که تیم اداره کننده دولت نخست وزیر دوران دفاع مقدس مدیریت کشور را برعهده بگیرند، می توانند کشور را از بحران خارج کنند و با ایجاد ارتباط نزدیک بین دولت و مردم کشور را کم هزینه تر اداره کنند.
 
مدیران دولت دوران جنگ به هیچ وجه مقهور ساختارمعیوب حاکم بر کشور نمی شوند و فراتر از این ساختار حرکت می کنند. این مدیران هیچ منافعی برای از دست دادن ندارند که نگران آن باشند و منافع ملی را برای حفظ آن خرج کنند. در حال حاضر مشکل کشور این است که افرادی برای از دست ندادن آنچه که دارند حاضر هستند از سهم مردم خرج کنند.
 ما به افرادی نیاز داریم که ساختارهای فاسد در هم تنیده فعلی را از بین ببرند و برای برون رفت از مشکلات، ساختارهای جدید ایجاد کنند. این بحث پشتیبانی تئوریک دارد و حرفی احساسی نیست، معمولا رهبران در بحران ها ظهور می کنند و اثرگذارند، نه در شرایط عادی. «ماکس وبر» معتقد است که ما ساختار سازمان ها را ایجاد می کنیم که در نهایت تبدیل به قفسه آهنی می شود و ما خود را در آن زندانی می کنیم و تنها رهبرانی که ساختار شکن هستند می‌توانند این قفسه آهنی را بشکنند.
در شرایط حال حاضر نیاز به مدیر لوکس نداریم؛ بلکه نیاز به یک رهبر داریم که در تنگناهای داخلی و تحریم‌های خارجی بتواند ساختارهای در هم پیچیده کشور را تغییر دهد، اگر مدیری تابع این ساختارها شود و در مقابل فساد و رانت کوتاه بیایند، فساد و ناکارآمدی در دولت همچنان ادامه خواهد یافت.
مدیران موفق کسانی هستند که در همه عرصه ها توانایی تبدیل تهدید ها به فرصت ها را دارند، یکی از ارکانی که باعث دوام و بقای اقتصاد ایران در دوران دفاع مقدس شد وجود مدیران توانمند در دولت نخست وزیر دوران دفاع مقدس بود.           

اجرای طرح ترمینال های بازرگانی

حاج رضا خانی که در دوره جنگ معاونت خدمات بازرگانی، وزارت بازرگانی را برعهده داشت و قبل از آن مسئول پشتیبانی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود در بخشی از خاطرات خود، نحوه اجرای طرح ترمینال های بازرگانی را اين گونه بازگو می كند:
طرح ترمینال های بازرگانی که به کمک همکاران اجرا کردیم، طرحی بود که از دوران پهلوی به جای مانده بود و ما تنها آن را به بهره برداری رساندیم. برآورد های سازمان برنامه و بودجه برای ساخت انبارهای چهارگانه وزارت بازرگانی حدود 4 هزار تومان در هر متر بود که ما با کمتر از 2 هزار تومان این پروژه را به اتمام رساندیم. در ادامه ابتکارعمل های خاصی جهت تسهیل در امر تخلیه کالا در انبارهای چهارگانه وزارت بازرگانی صورت گرفت که یکی از این موارد احداث مسیر فرعی قطار بندرعباس به تهران بود که واگن های باری بتوانند در محل انبارهای رباط کریم کالاهای خود را تخلیه کنند. انبارهای رباط کریم در 4 فاز احداث شد که هر فاز آن به 10 انبار 10 هزارو هشتصد متری تقسیم بندی شده بود که ساخت این انبارها ظرفیت بسیار خوبی برای ذخیره سازی و تامین کالاهای اساسی کشور در دوران جنگ ایجاد کرد.
در دوران معاونت بنده در خدمات بازرگانی با آقای محمدهادی نژاد حسینیان وزیر راه و ترابری وظیفه بررسی شرایط حمل و نقل کالا در بنادر و ترمینال های باری کشور را بر عهده داشتیم، معمولاً زمانی که برای سرکشی به بنادر و گمرکات مراجعه می‌کردیم استاندار و مدیران مربوط آن منطقه برای اینکه به نوعی ما را تحویل بگیرند و شرایط حمل و نقل کالا در ترمینال ها را برای ما مناسب جلوه دهند از گزارش برخی از مشکلات چشمی می گردد. به همین علت بنده به نژاد حسینیان گفتم این طور که نمی شود باید خودمان به ترمینال های باری برویم. پس تصمیم گرفتیم برای بازرسی در قالب راننده وارد ترمینال باربری استان هرمزگان شویم، در زمان ورود رانندگانی را دیدیم که به سیستم اعلام بار اعتراض داشتند، همان لحظه بنده به آقای نژادحسینیان گفتم ببین رانندگان از عملکرد سیستم ما ناراضی هستند باید این مشکلات سریع تر حل شود. زمانی که پیگیر این اعتراض شدیم مشخص شد به دلیل ظرفیت پایین ترمینال باری بندر عباس رانندگان بیش از یک هفته برای اعلام بار منتظر می مانند و رانندگانی هم بودند که بیش از دو ماه به خانه نرفته اند اند و زمانی هم که بار برای آنها اعلام می‌شود به جای اینکه محل ماموریت نزدیک شهر زندگی آنها باشد که هم بار را انتقال دهند و هم به خانواده خود سر بزنند، آنها را به مناطق دوردست مانند تبریز می فرستند و دوباره از آنجا به مکان دیگری که این روند زمان بازگشت رانندگان را به خانه طولانی می کرد.
برای حل این مشکل دو راهکار بلند مدت و کوتاه مدت در نظر گرفته شد، راهکار کوتاه مدت این بود که رانندگان تا زمانی که بار شهرستان برای آنها اعلام شود برای کسب درآمد طی این مدت حمل و نقل شهری را بر عهده داشته باشند آن زمان می توانستند در روز 4 مرحله سرویس شهری را انتقال دهند که از هر سرویس متوسط 3 هزار تومان می توانستند دریافت کنند در حالی که درآمد انتقال بار از بندر عباس به تهران فقط 10 هزار تومان بود. راه کار بلند مدت ما برنامه ریزی برای احداث چند ترمینال بارگیری جدید جهت کاهش زمان بارگیری و اعلام بار در بندرعباس بود که بنده از آقای کیانی که در قرارگاه میثم تهران خدمت می کرد درخواست کردم با تمام توان سعی کند تعداد 2 سالن 10 هزارو هشتصد متر ترانزیت را ظرف مدت 2 ماه آماده کند که با احداث این سالن ها تا حدودی مشکلات رانندگان حل شود.   

   تاسیس شرکت های حمل و تقل جاده ای

سید علی صنیع خانی،عضو هیات مدیره سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در دوران دفاع مقدس که فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در کارنامه خود دارد، در بخشی از سخنان خود به نحوه مدیریت و رفع مشکلات حمل و نقل جادهای کشور و کمبود انبارهای وزارت بازرگانی در آن سال ها را اینگونه بازگو می کند:
از طریق ( مصوبه 6108) قانون حفاظت، قسمتی از منابع و تجهیزات کشور زیر نظر وزارت خانه ها قرار گرفت به صورتی که سرپرستی کارخانه ها بر عهده وزارت صنایع قرار گرفت و در ادامه منابعی هم به وزارت بارزگانی و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اختصاص یافت که بخش اعظمی از این امکانات در حوزه سردخانه ها، انبارها و حمل نقل بود.
زمانی که سرپرستی شرکت حمل و نقل جاده ای بر عهده وزارت بارزگانی قرار گرفت، مشخص شد این شرکت گرفتار فسادهای مالی وعدم شفافیت بودجه ای است. حاج رضا خانی که آن زمان معاونت خدمات بازرگانی را برعهده داشت می دانست زمانی که وزارت بازرگانی متولی این شرکت شده است نسبت به دارایی، بدهی و تعهدات شرکت مسئول است، پس دست به یک اقدام هوشمندانه زد. خانی مجوز تاسیس چند شرکت حمل و نقل را گرفت و دارایی ها و نیروی انسانی شرکت حمل و نقل جاده ای را به این شرکت ها انتقال داد و شرکت های حمل و نقل جدیدی مانند سوسنگرد، فتح المبین، هویزه، آبادان را تاسیس کرد که دارای منابع، بدهی، تعهدات مشخص و گزارش های مالی شفاف بودند.
در زمان جنگ به دلیل کمبود کانتینرهای یخچال دار وظیفه حمل ونقل کالاهای سریع الفساد برعهده کشورهای بلغارستان و ترکیه بود این امر باعث می شد هزینه زیادی برای انتقال این کالاها بپردازیم به همین دلیل دولت تصمیم گرفت حدود 300 دستگاه کانتینر یخچال دار از خراج خریداری کند اما به دلیل نبود برنامه ریزی و مدیریت صحیح این کانتینر به مدت دوسال بلااستفاده مانده بودند. حاج رضا زمانی متوجه این جریان شد در جلسه ای که با وزیر بازرگانی وقت داشت پیشنهاد داد این 300 کانتینر یخچال دار را در اختیار بگیرد و این کار زمینه ای شد تا خانی شرکت حمل و نقل سریع الفساد را ایجاد کند، البته تعداد50 دستگاه از کانتینرها در  اختیار سازمان گوشت قرار گرفت.

احداث انبارهای چهارگانه وزارت بازرگانی

صنیع خانی در ادامه به تجربه موفق احداث انبارهای وزارت بازرگانی توسط حاج رضا خانی که آن زمان معاونت خدمات بارزگانی را برعهده داشت، اشاره می کند: در زمان جنگ بخش اعظمی از کالاهای اساسی از طریق مرز بازرگان و رازی وارد کشور می شد، اما انتقال کالا از طریق کشتی برای ما مزیت های مانند تامین کالا با حجم بالا و کم هزینه بودن را  داشت. در زمان جنگ بنادر شهید باهنر و بندر عباس فعال بود ولی شهید رجائی صد درصد فعال نیود و بندر امام خمینی (ره) هم که بیشترین توان تخلیه و بارگیری را داشت و به علت وجود راه آهن انتقال کالا به سرعت انجام می گرفت، مداوم مورد حمله قرار می گرفت.
متاسفانه جاده های منتهی به بندر عباس وضعیت مناسبی نداشت و همچنین با مشکلات زیادی به دلیل کمبود ماشین های باربری روبه رو بودیم حتی در آن زمان کامیون از کشور ترکیه کرایه می کردیم.
زمانی که کشتی ها باری وارد بنادر می شدند به علت ضعف در تخلیه و بارگیری هزینه دموراژ بالایی را می پرداختیم، حاج رضا خانی به این فکر افتاد که در مبادی ورودی کشور انبارهای بزرگی را ایجاد کنیم تا دیگر تخلیه و بارگیری مجدد کالا را نداشته باشیم. البته این روش در آمادگاه حضرت ابوالفضل در سپاه مفید واقع شده بود به همین علت تصمیم گرفته شد در مناطق بندرعباس، سهلان، رباط کریم و کنارک ترمینال های باربری را ایجاد شود. این انبارها به عنوان انبار های واسط عمل می کردند به صورتی که کالاها به سرعت از کشتی تخلیه و در این انبارهای واسط ذخیره می شد و به مرور این کالا ها به استانهای مختلف انتقال می یافت و به همین دلیل پاداش تسریع درعملیات تخلیه و بارگیری " Dispatch money"  به ما تعلق می گرفت. نکته حائز اهمیت این است که هزینه دموراژی که ما در طی یک سال پرداخت می کریم به علت خواب بار در کشتی بسیار بیشتر از هزینه ایجاد این چهار ترمینال باربری بود که حاج رضا خانی ساخت.

برنامه های بلند مدت و توسعه ای وزارت بازرگانی

عبدالحسن ذاکری از مسئولان معاونت خدمات بازرگانی، وزارت بازرگانی دوران دفاع مقدس در خصوص نحوه ورود نیروهای سپاه به نهاد های دولتی و برنامه های بلند مدت و توسعه ای این وزارت خانه در آن سال ها می گوید:
در زمان تشکیل سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی اکثر نیرو های متخصص، مورد اطمینان و جوان وارد سپاه شده بودند و به دلیل کمبود نیرو در نهاد های دیگر، طرحی مطرح شد که قسمتی از نیروهای سپاه در نهاد های دولت به کار گرفته شوند. اما بسیاری از بچه های سپاه هیچ علاقه ای به اجرای این طرح نداشتند خاطرم هست زمانی که در ستاد مرکزی سپاه در نگارستان سوم این طرح اعلام شد، کسی به آن توجه نکرد، بچه های سپاه با این تفکر وارد سپاه شده بودند که تا پای جان از انقلاب اسلامی پاسداری کنند. اما به دلیل اینکه وزارت بازرگانی به یکی از مهمترین نهادهای پشتیبانی از جبهه های جنگ تبدیل شد و به نوعی کار این وزارت خانه، کار جنگ بود و افرادی مانند حاج رضا هم با همین دیدگاه مسئولیت معاونت جنگ و در ادامه معاونت خدمات بازرگانی را در این وزارت خانه برعهده گرفت. بنده نیز با همان دیدگاه کمک به جنگ در اوایل شروع به کار معاونت خدمات بازرگانی، سمت مسئول دفتر حاج رضا خانی را برعهده گرفتم، اما در مدت کوتاهی به فرد مورد اطمینان ایشان تبدل شدم و در تمامی ماموریت ها ی حساس ایشان را همراهی می کردم.
حاج رضا خانی تصمیم داشت برای حل مشکل کمبود انبار در مبادی ورودی کشور مانند بندرعباس، چابهار، تبریز و توزیع مرکزی پرندک تهران، انبار های مدرنی احداث کند، که واگن های باربری قطار مستقیم وارد این انبارها شود و بدون هیچ حمل مضاعفی کالا ها تخلیه و بارگیری شوند و برنامه داشت در پایانه های حمل و نقل  و بنادر کشور هتل های مناسبی برای اسکان رانندگان و همچنین مراکز سرویس خودرو ها سنگین احداث کند تا مشکلی از نظر خدمات دهی برای کارکنان حمل و نقل در این مراکز  وجود نداشته باشد. ایشان معتقد بود این حق رانندگان است و اگر خدمات رفاهی رانندگان در مبدا و مقصد پایانه های حمل و نقل ایجاد شود، مدت زمان انتقال کالاها بسیار کمتر خواهد شد.
حاج رضا تصمیم داشت روش انبار داری مدرن و پیشرفته ای را در انبارهای جدید وزارت بازرگانی اجرایی کند که در این رابطه من را مامور کرد که به چند کشور اروپایی که در این زمینه موفق بودند، سفرکنم . البته به دلیل شرایط حساس کشور من موافق این سفر نبودم اما حاج رضا تاکید داشت شما فرد مورد اطمینان من هستی و تجربه سفر به این کشور ها را داری و به زبان آنها هم مسلط هستی، این یک ماموریت بسیار ضروری و مفید برای کشور است، اگر این برنامه توسعه و تحول در روش انبارداری کشور ایجاد نشود، انبارهای ما نمی تواند در آینده کارآمد باشد. کشور های اروپایی در این مورد بسیار پیشرفته هستند ما می توانیم از آنها برای تحول در انبارداری کشور استفاده کنیم. شما ماموریت دارید روش انبارداری، تخلیه و بارگیری این کشور ها را مورد مطالعه قرار دهید و تا جای ممکن لوازم مورد نیاز این سیستم را تهیه کنید. کشور های اروپایی از سیستم مدرن کامپیوتری برای انبار داری استفاده می کنند و ما باید سعی کنیم این الگوی موفق کشور های توسعه یافته در بخش انبارداری را در کشور اجرایی کنیم. این دید بلند مدت حاج رضا در حالی بود که تا آن زمان هیچ یک از شرکت ها داخل کشور به دنبال استفاده از سیستم کامپیوتری نبودند. حاج رضا همیشه برنامه توسعه بلند مدتی برای پروژه های معاونت خدمات بازرگانی داشت و سعی می کرد تمامی پروژه ها در زمان تعیین شده به اتمام برسد، ایشان جلو تر از مدیران دیگر فکر می کرد.
به همین منظور من با هماهنگی وزارت امور خارجه از شرکت های حمل و نقل کشور های بلژیک، انگلستان و.. بازدید کردم و روش انبارداری آنها را مورد بررسی و تحقیق قرار دادم و تا جایی که امکان بود از تجهیزات این شرکت ها عکس تهیه شد تا کارشناسان داخلی به روش مهندسی معکوس این تجهیزات را در داخل تولید کنند که در نهایت متخصصان فنی با استفاده از اطلاعات بدست آمده از این بازدیدها توانستند سانتریفیوژهایی که برای تهویه انبار استفاده می شود را داخلی سازی کنند.

ایجاد کمیته تخصیص ارز برای تامین کالاهای اساسی کشور

مجتبی خسروتاج که در دوران دفاع مقدس معاونت تجارت خارجی وزارت بازرگانی را برعهده داشت در خصوص نحوه تامین کالاهای اساسی کشور در دوران جنگ با وجود کمبود منابع ارزی، گفت: در ابتدای انقلاب مسئولیت تخصیص ارز در وزارت بازرگانی بر عهده بنده بود که حدود ۸ میلیارد دلار از درآمد ارزی کشور برای تأمین کالاهای اساسی اختصاص می‌یافت. در کمیته تخصیص ارز نمایندگانی از سازمان مدیریت، بانک مرکزی، وزارت صنعت و بازرگانی حضور داشتند در این کمیته نیازهای کشور شناسایی و اولویت بندی می‌شد و از طریق مرکز تهیه و توزیع کالا تامین، نظارت بر توزیع و قیمت‌گذاری بر روی کالاها صورت می گرفت. در سالهای اولیه تشکیل مراکز تهیه و توزیع کالا بیش از ۸۰ درصد ارز تخصیص یافته به کالاهای اساسی توسط این مراکز واردات می‌شد، اما به تدریج با اجرایی شدن قانون خصوصی‌سازی در کشور شرکت های خصوصی تایید شده به صورت گسترده عهده‌دار واردات کالاهای مورد نیاز کشور شدند.

برنامه تنظیم بازار داخلی

خسروتاج در ادامه به نحوه مدیریت و اجرای ذخیره‌سازی کالاهای اساسی کشور در سال 1368 اشاره کرد و گفت: به دلیل فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا و کاهش درآمدهای ارزی نخست وزیری تصمیم به ذخیره‌سازی کالاهای اساسی کشور گرفت که مسئولیت اجرایی شدن این تصمیم بر عهده وزارت بازرگانی و مشاور اقتصادی دولت، مرحوم میر مصطفی عالی نسب بود. آقای عالی نسب حساسیت زیادی روی قیمت و تامین به موقع کالاهای اساسی مردم داشت. در سال ۱۳۶۸ تهدید بسته شدن تنگه هرمز به دلیل انتقال جنگ به خلیج فارس قوت گرفت، این تهدید باعث می شد دولت در تامین و واردات نیازهای مردم با مشکل مواجه شود. تجربه چند ساله بنده در وزارت بازرگانی جهت تهیه کالای اساسی کشور و پیگیری‌ها و دقت نظرهای مرحوم عالی نسب باعث شد که به موقع در یک زمان کوتاه کار ذخیره‌سازی کالاهای اساسی کشور به پایان برسد.
در دوران دفاع مقدس دولت اهداف مدنظر خود را با ابزارهای موثری که در اختیار داشت، محقق می کرد اما دولت روحانی از چنین ابزاری بهره مند نیست و هیچ برنامه ای برای تنظیم بازار داخلی ندارد. تا زمانی که شرایط تک نرخی کردن نرخ ارز در کشور فراهم نباشد باید برروی واردات کالا و خارج شدن ارز از کشورکنترل و نظارت صورت بگیرد و نمی توان آن را به مکانیزم بازار واگذار کرد.     

اجرای طرح تهیه و انتقال سوخت شرکت کشتیرانی

محمد حسین داجمر، که در دوران جنگ عضو هیات مدیره کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران بود و تا سال 1394 مدیرعامل و رئیس هیات مدیره این شرکت را برعهده داشت، در خصوص  تهیه و انتقال سوخت مازوت کشتیرانی در دوران دفاع مقدس، گفت:
 در سال 1363 شرکت کشتیرانی حدود 65 میلیون دلار هزینه سوخت به کشورهای دیگر پرداخت کرده بود که حجمی زیادی از آن سوخت مازوت بود در حالی که در آن زمان پالایشگاه های کشور به دلیل تولید مازوت مازاد بر صرف داخلی آن را در بیابان های قم و اصفهان تخلیه می کردند نخست وزیر دوران دفاع مقدس در خصوص مصرف مازاد مازوت تولید پالایشگاه ها به تمام نهادهای دولتی دستور داده بود تا جای ممکن سوخت تجهیزات خود را به مازوت تغییر دهند.
در آن دوره قیمت مازوت در کشور بسیار پایین بود و ما برای خرید مازوت برای سوخت کشتی حدود 50 دلار به کشور های دیگر  پرداخت می کردیم در صورتی که قیمت هر لیتر سوخت مازوت داخلی حدود «یک قران» بود، پس تصمیم گرفتیم با وزارت نفت جهت دریافت مازوت مازاد پالایشگاه ها وارد مذاکره شویم اما به دلیل اینکه آقای غلامرضا آقازاده، وزیر نفت وقت با هیات مدیره جدید شرکت کشتیرانی و وزارت بازرگانی ارتباط خوبی نداشت، متاسفانه تلاش های ما به نتیجه نرسید. همچنین به دلیل فرسودگی و کمبود تانکرهای سوخت رسان موجود، انتقال سوخت تولید داخل به بنادر توسط شرکت کشتیرانی امکان پذیر نبود.
اما با همفکری دوستان در معاونت خدمات بازرگانی وزارت بازرگانی به دنبال مسیر دیگری برای رفع این مشکل بودیم که در نهایت فردی توسط این معاونت به شرکت کشتیرانی معرفی شد که می توانست از وزارت نفت مازوت را با قیمت 10 دلار درب پالایشگاه اصفهان تحویل بگیرد. زمانی که مشکل تامین سوخت رفع شد توسط شرکت های حمل و نقل زیر مجموعه وزارت بازرگانی تانکر های سوخت رسان مورد نیاز کشتیرانی تهیه شد و قرار بر این شد برای انتقال سوخت از پالایشگاه اصفهان به بندرعباس، 390 تومان برای هر تانکر بپردازیم.
با تلاش های همکاران در شرکت کشتیرانی و برادران ما در معاون خدمات بازرگانی در خصوص تدارکات و حمل و نقل جاده ای، زمینه انتقال سوخت به بنادر را ایجاد شد به صورتی که تهیه و انتقال و سوخت گیری به کشتی هابه طور کامل توسط شرکت کشتیرانی انجام می شد و باعث صرفه جویی ارزی بسیار خوبی برای شرکت شد.

نحوه اجرای طرح ذخیره سازی گندم به فرمان امام خمینی(ره)

داجمر در ادامه در خصوص طرح ذخیره سازی گندم در دوران جنگ و تحریم های امریکا، گفت: در زمان جنگ برای انتقال و فروش نفت از سیستم شاتل استفاده می‌کردیم به صورتی که از نفتکش های داخلی نفت خام را به جزیره سیبری انتقال می دادند و در ادامه نفتکش های بین المللی از این جزیره نفت خام را دریافت می کردند. اما با تجهیز ارتش عراق  به هواپیمای سوپر اتاندارد و از طریق سوخت رسانی هوایی  توانست کشتی های نفتکش لنگرگاه های جزیره سیبری را مورد حمله قرار دهد و ما ناچار شدیم جزیره لارک را جایگزین آن کنیم که مجدد این جزیره هم مورد حمله قرار گرفت. توانایی حمله عراق به مناطق لارک از این جهت برای کشور زنگ خطر بود که در منطقه لارک و قشم تعداد بسیار زیادی از کشتی‌های کشور فعالیت می کردند و اگر این حملات ادامه می یافت تامین کالاهای اساسی و فروش نفت کشور دچار مشکل می شد.
به دلیل نگرانی امام خمینی (ره) در خصوص تامین و ذخیره سازی گندم  که همیشه این موضوع را از نخست وزیر دوران دفاع مقدس پیگیری می کرد، دولت طرحی را ارائه کرد که ذخیره کالاهای اساسی کشور از سه ماه تا ۶ ماه افزایش یابد. اما به دلیل اینکه بندرهای فعال ما ظرفیت این حجم بالای کشتی ها را نداشت تصمیم گرفته شد کالا های مورد نیاز کشور و مخصوصا گندم را از طریق بندر ترابوزان در دریای سیاه، مرز بازرگان، مرز جلفا از طریق راه آهن، بندر نوشهر و انزلی وارد کشورکنیم. این طرح یک کار بسیار پیچیده و بزرگی بود که تمام مسائل انبارداری و حمل و نقل آن برعهده دوستان ما دروزارت بازرگانی بود.

اجرای طرح های دهه انقلاب و تقويت توليد ملي

محمد اسلامی نسب که در دوران دفاع مقدس سمت معاونت بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی را برعهده داشت درباره شفافیت مالی و نحوه مدیریت موفق وزارت بازرگانی در دوران جنگ، گفت:
وزرات بازرگانی توسط افرادی که اندیشه اسلامی و انقلابی داشتند اداره می‌شد و سبک زندگی شخصی مدیران هم گواه این روند فکری و اندیشه‌ای بود. طبیعتا این چنین مدیرانی نیروهای جذب می‌کند که با اندیشه‌های آنها سازگاری داشته باشد، اکثر نیروهای فعال در وزارت بازرگانی تحصیلکرده، جوان، انقلابی بودند و با آرزوی عدالت اجتماعی و حمایت از طبقات محروم شروع به فعالیت کردند. البته نظارت های دقیق و گسترده ای که در مجموعه وزارت بازرگانی انجام می گرفت باعث شد، اگر عدم شفافیت در فعالیت ها بود در همان نقطه آغاز آشکار شود و مطابق قانون با آن برخورد می شد و مانند امروز نبود که فساد گسترده تمام دولت را فرا بگیرد.
در وزارت بازرگانی همزمان اهدافی مانند اداره کشور، حمایت از طبقات ضعیف، حفظ انگیزه مشارکت مردم در جنگ، پشتیبانی از جبهه ها و برنامه ریزی برای توسعه کشور را دنبال می‌کردیم. در آن زمان برنامه ریزی بلند مدتی برای احداث واحد های جدید و افزایش توان ملی صورت گرفت که نیاز کشور به واردات کاهش یابد.
 همچنین برنامه هایی با عنوان طرح های دهه انقلاب تدوین شد که خارج از سیستم مورد حمایت قرار می گرفتند که هرچه سریع تر پروژه های بزرگ انقلاب راه اندازی می شود. فعالیت های گسترده و اهداف وزارت بازرگانی در زمان جنگ اصلا قابل مقایسه با فعالیت های امروز کشور نیست، در حالی که آن زمان شرایط کشور به علت جنگ تحمیلی و جوان بودن انقلاب بسیار حساس بود.

استخراج  بودجه سالیانه کالاها

 زمانیکه منابع ارزی کشور محدود است ، باید مطالعات آماری صورت بگیرد و کالاهای اساسی مردم، امکانات تامین این کالا ها را شناسایی کنیم و در ادامه بررسی کنیم چه سهمی از نیاز های کشور در داخل تولید می شود و چه مقدار را باید از طریق واردات تامین کنیم و با ایجاد زمان بندی مصرف، مراحل تامین و توزیع کالا در کشور اجرایی شود. در زمان جنگ تامین و توزیع صدها قلم از کالا اساسی مردم مورد بررسی قرار می گرفت و آمار دقیق مصرف آنها استخراج می شد تا متناسب با نیاز هر منطقه کالاهای اساسی مردم تامین و توزیع شود.                

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395