یکشنبه, 06 مرداد 1398 ساعت 08:30
کد خبر: 59265

مسکن همچنان گرفتار در مداربسته سیاستهای تکراری

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

علی پاکزاد

متاسفانه بیش از چند دهه است که دولتهای مختلف به رغم شعارها و وعده هایی که می دهند نتوانسته اند در مورد مسکن یک سیاست درست اتخاذ کرده و از دغدغه مردم نسبت به مسکن بکاهند.

آخرین برنامه اجرایی دولت در این زمینه نیز اقدام ملی است که در عمل جایگزین طرح مسکن اجتماعی شد و قرار است طرح بازآفرینی شهری نیز در راستای این اقدام ملی دستخوش اصلاحات شود. در عمل تمامی این طرح ها بر محور افزایش تولید بوده است و در نهایت نیز هرچه دولت دویده است نتوانسته است که عرضه را با تقاضای مسکن به یک تعادل مناسب برساند.
دلیل اصلی این است که ریشه مشکل مسکن را در جای دیگری باید جست و تمرکز بر عرضه مسیری غلط است که سه دهه پیموده ایم و به جایی نرسیده ایم.
در خلال سالهای گذشته مسکن در اقتصاد ایران مفهومی بیش از یک کالای مصرفی پیدا کرده است. در اقتصاد پر التهاب ایران هرکس خانه دارد می تواند یعنی می تواند وام بگیرد زیرا نظام بانکی در ایران تنها وثیقه قابل قبول را ملک می داند. در اقتصاد ایران هرکس بتواند دارایی نقدی خود را به یک واحد مسکونی تبدیل کند دیگر بابت حفظ ارزش نقدینگی خود دغدغه ای ندارد زیرا ملک تنها دارایی است که هیچگاه در اقتصاد ایران کاهش ارزش پیدا نمی کند البته مگر در صورت وقوع جنگ.
در اقتصاد ایران همه مسکن بهترین دارایی برای پولشویی محسوب می شود زیرا هیچ نهادی هنوز نتوانسته است مسکن را در سبد دارایی اشخاص حقیقی و حقوقی به درستی احصاء کند و در عین حال در اقتصادی که ارزش پول ملی ان هر روز سرازیری می رود مسکن تنها کالایی است در روزهای بازنشستگی می تواند یک درآمد بی دردسر را برای هر بازنشسته ای تضمین کند.
در عمل ما به دلیل تحمیل مداوم کاهش ارزش پول ملی، مسکن را به عنوان تنها ابزار حفظ ارزش دارایی ها به مردم تحمیل کرده ایم و به این وسیله مسکن که باید کالایی مصرفی باشد به کالایی سرمایه ای بدل شده است.
اما به دلیل آنکه بسیاری از ارکان اقتصادی و قدرت از این بازار سود می برند هیچگاه از این زاویه به اصلاح بازار مسکن نپرداخته ایم و در نهایت یک وزارت عمرانی به نام وزارت راه و شهرسازی را متولی رفع مشکن مسکن کرده ایم که از پایه و ریشه روشی خطاست.
اگر دولتمردان واقعا به دنبال رفع مشکل مسکن هستند به جای اختراع عناوین گوناگون و اجرای یک برنامه واحد افزایش عرضه مسکن در اشکال مختلف باید چند گام جدی در اصلاح ساختارها بردارد تا دیگر معضل به نام مسکن اقتصاد ایران را تهدید نکند.
اولین گام کاهش سهم مسکن در سبد وثائق بانکی است. به رسمیت شناختن انواع دارایی ها و اجرای قوانینی که ریسک بانکها را در بازگشت تسهیلات از طرق دیگر کاهش جدی ترین گام در جهت اصلاح بازار مسکن و کاهش اشتهای سفته بازان برای ورود به بازار مسکن است.
دومین گام تقویت نظام تامین اجتماعی و بازنشستگی است، در تمام سالهاتی که دولتها، صندوق های بازنشستگی را به قلکی برای تامین کسری شعارهای سیاسی خود تبدیل کرده بودند در عمل تنور بازار مسکن را داغ می کردند. صندوق های بازنشستگی و تامین اجتماعی امروز به جایی رسیده اند که مستمری بازنشستگی را در حداقل ان پرداخت کرده و در عمل هیچ تامین آتیه ای از محل این مستمری ها انجام نمی پذیرد بنابراین تمامی افراد شاغل از روز نخست فعالیت تلاش می کنند قلک دیگری برای دوران بازنشستگی بیابند و در بین تمامی قلک ها مطمئن تر مسکن است. بازار مسکن تهران و کرج اشباع شده از خانه هایی است که مالکین آن افرادی هستند که در شهرستانها زندگی می کنند و در زمانی که توان مالی پیدا کردند پول خود را به ملکی در این دوشهر تبدیل کرده و از محل اجاره این املاک همه یا بخشی از معاش خود را تامین می کنند.
سومین گام حذف املاک از سبد دارایی بانکهاست. در سالهایی که شاهد رشد روز افزون قیمت مسکن بودیم بانکها به خصوص بانکهای خصوصی بخش زیادی از منابع خود را تبدیل به ملک کرده اند و در رکود معاملات این املاک در ترازنامه بانکها رسوب و تبدیل به دارایی های سمی شده است. حذف این دارایی سمی می تواند یک اهرم فشار را که مانع کاهش قیمت در بازار مسکن است را از معادلات این بازار حذف کند.
گام بعدی جلوگیری از کاهش ارزش پول ملی است. کاهش ارزش پول ملی که از سوی برخی جریانات نئولیبرال در اقتصاد ایران تحت عنوان واقعی کردن نرخ دلار تجویز و تشویق می شود چندین دهه است که امکان پس انداز را از مزد بگیران سلب کرده است و همین مسئله باعث شده این افراد همواره مسکن را به عنوان یکی از صندوق های حفظ ارزش دارایی های خود تلقی کنند و از سوی دیگر افرادی که توان خرید مسکن را ندارند به سرعت در معرض تلاطم های اقتصادی رفاه خود را از دست بدهند اگر افزایش ارزش پول ملی به شکلی جدی در دستور کار دولتها باشد و برخلاف مسیر طی شده طی سه دهه اخیر از ارزش پول ملی صیانت شود به طور حتم این فشار تقاضا از بازار مسکن کم خواهد شد.
 

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395