دوشنبه, 15 مهر 1398 ساعت 09:16
کد خبر: 62624

اطلاعات تکميلي

  • رفتار مسئولان از منظر امام علی علیه السلام(17)

حکومت نسبت به وضعیت قشر ضعیف جامعه مسئول است

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

ابوالقاسم مردمی/ استادیار دانشگاه، عضو مرکز غیر دولتی توسعه فراگیر سلامت اداری

 
امیرالمومنین علی (ع):
الله الله فی طبقه السفلی من الذین لا حیله لهم من المساکن و محتاجین و اهل البوسی والزمنی ... نامه 53
ترجمه: (ای مالک) در مورد سطح پایین و محروم مردم (جامعه) که چاره ای ندارند، مردمی از  بینوایان، نیازمندان، مشقت زدگان و زمین گیر شدگان (دردمندان)،  خدا را (حتما و حتما) در نظر بگیر.

زیرا در این طبقه از مردم (افرادی از روی حیا) قانع و (افرادی هم از روی) حاجت مندی (به تکدی گری افتاده اند) وجود دارد. پس؛ به خاطر خدا حقی را که خداوند مراعات آن را در باره آنان از تو خواسته است، حفظ کن... مبادا که سرمستی و غرور (قدرت) تو را (از مراعات) حال آنان باز دارد. چرا که انجام کارهای فراوان و مهم هیچ عذری و بهانه ای در تضییع کارهای کوچک (در نظر تو، یعنی؛ آنچه که در ادای حق طبقه پایین مردم جامعه گفته شد) نخواهد داشت. بنابراین؛ (به هیچ وجه) همت و تلاش خود را (در رسیدگی به حال آنان) از آنها دریغ مکن.
از دیدگاه امام علی (ع) مسئولان حکومتی در قبال حقی که خداوند متعال نسبت به مردم جامعه به ویژه نسبت به مردم در سطوح پایین جامعه (دهک های پایین) قرار داده است، باید پاسخگو باشند و تضییع چنین حقی به بهای اولویت داشتن امور دیگر به هیچ وجه پذیرفته نیست و چه بسا اثر قهری تضییع چنین حقی موجب رکود و بی رونقی و غیر اثر بخش بودن اموری گردد که به بهای تضییع آن حق، اهمیت داده شده اند.
از جمله عواملی که ممکن است حاکمان به طور ناخواسته دچار چنین عارضه ای شوند، این است که رابطه و پیوند خود را با مردم و قشر آسیب پذیر جامعه ببرند و به سبب دوری از جامعه واقعیت های آن به گونه دیگری برای آنها جلوه داده شده و مشکلات و درد مردم را درک ننمایند.
چنانکه آن حضرت (ع) در منشور حکومتی خود به جناب مالک اشتر و در حقیقت به همه حاکمان، زمامداران و متولیان امور جامعه این امر مهم را نیز یادآوری کرده؛ می فرماید: فلا تطولن احتجابک عن رعیتک ... یعنی؛ "خود را به مدت طولانی از مردم جامعه خود پوشیده مدار. زیرا دور ماندن زمامداران از مردمش نوعی وارد کردن فشار بر آنها و کم اطلاعی از امور حیات اجتماعی مردم است و (این امر) باعث بریده شدن زمامداران از دانستن اموری می شود که در پشت پرده با آنها ارتباط برقرار می کند و در نتیجه کار بزرگ در نزد آنان کوچک و کار کوچک بزرگ، زیبا؛ زشت و زشت؛ زیبا جلوه کرده و حق با باطل درهم می آمیزد".
در نتیجه چنین عارضه ای است که روابط ناسالم اجتماعی شکل گرفته و جامعه از مجرای اصلی حرکت خود منحرف می شود و موجب تخریب جامعه و متلاشی شدن حاکمیت می گردد.
بر همین اساس؛ امام علی (ع) در نامه 67 به یکی دیگر از والیان خود به منظور برقراری روابط سالم با مردم جامعه دستور العملی را ارائه کرده؛ می فرماید: و اجلس لهم العصرین و افت الستفتی ... و لا یکن لک الی الناس سفیرا الا لسانک  و لا حاجب الا وجهک و ... یعنی؛ هر صبح و شام (همواره) برای رسیدگی به امور مردم بنشین و به پرسش های (مشکلات و خواسته های) آنان شخصا پاسخگو باش ... و جز زبانت واسطه ای و به غیر از چهره ات دربانی بین خودت و مردم نباید وجود داشته باشد و مبادا که دردمند و حاجت مندی را از دیدار خود محروم کنی.
امیرالمومنین علی (ع) راه صحیح مصرف بیت المال را نیز نشان داه؛ می فرماید: وَ انظُر اِلی ما اجتَمَعَ عِندَکَ مِن مالِ اللهِ فَاصرِفهُ اِلی مَن قِبَلَکَ مِن ذَوِی العِیالِ وَ المَجاعَهِ، مُصیباً بِهِ مَواضِعَ الفاقَهِ وَ الخَلاّتِ. یعنی؛
بر آنچه که از مال خدا (بیت المال) در پیش تو جمع شده (به لحاظ مسئولیت در اختیار تو قرار گرفته) است به دقت نظر و (رسیدگی) کن. پس؛ آن را به کسانی از عیال وارها و گرسنه‌ها صرف کن طوری که (به واقع) آن (صرف بیت المال) به ندارها و آسیب پذیرها برسد.
بنابراین؛ در مدیریت اسلامی برای مسئولان حکومتی لازم است به لحاظ اختیاراتی که به دلیل مسئولیت شان دارند، ثروت و اموال عمومی (بیت المال) را در راه درست و مصاب مصرف نمایند و نه تنها از حیف و میل، از هدر رفتن و یا از عاطل و باطل ماندن سرمایه های ملی کاملا جلوگیری کنند، بلکه ضمن محرومیت زدایی از جامعه و مصرف به جا و صحیح؛ آنها را هرچه بیشتر بهره ور نمایند.
 
 

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395